Association Droits de l’Homme en Asie Centrale
Centre MBE 140, 16, rue de Docteur Leroy, 72000 LE MANS FRANCE
Tel.: +(33) 6 13 41 40 70 E-mail: asiecentrale@neuf.fr
PRESS RELEASE
Kime:
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaþkaný Sayýn Abdullah GÜL’e,
Türkiye Baþbakaný Sayýn Recep Tayyip ERDOÐAN’a,
Türkiye Dýþiþleri Bakaný Sayýn Ali BABACAN’a,
Türkiye Cumhuriyeti Parlamentosu’na
Konu: Türkiye’den 2 kez sýnýr dýþý edilen 27 Özbek mülteci hakkýnda
5 Kasým 2008
B Ý L D Ý R Ý
Sayýn Baylar,
Bizler, 11 Ekim 2008 tarihinde Birleþmiþ Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliði’nin mülteci statüsüne sahip aralarýnda 3’ü bebek 15 çocuk, 1’i hamile olmak üzere 6 kadýndan oluþan toplam 27 mültecinin Türkiye’den sýnýr dýþý edilmesinin derin üzüntüsü içerisinde bulunmaktayýz.
2007 yýlýnýn Eylül ayýnda Ýran’dan Türkiye’ye giriþ yapan bu insanlar aslen Özbekistan Cumhuriyeti, Fergana vadisi’ndendirler.
Onlar vatanlarýný, geçen yüzyýlýn 90’lý yýllarýnda Özbekistan’ýn en ünlü din adamlarýndan biri olan Abduvali Mirzayev’in imamlýðýný yaptýðý camiye gelenlere yönelik Özbekistan hükümeti tarafýndan baþlatýlan sýký baský nedeniyle oluþan tehlike dolayýsýyla terk etmiþlerdir. Söz konusu mülteciler uluslar arasý yardým kuruluþlarý hakkýnda bilgiye sahip olmamýþlardýr. Özbekistan devlet televizyonunun Tacikistan’daki “dini mülteciler” kampý hakkýndaki programýný seyrettikten sonra kendileri de farkýnda olmaksýzýn, Tacikistan’daki Ýslamcý militanlar tarafýndan yönetilen kamp’a gitmeye karar vermiþlerdir. Onlarýn Tacikistan’dan baþlayan avare dolaþmalarý Afganistan, Pakistan ve Ýran’da da devam ederek Türkiye’ye kadar uzanmýþtýr. Türkiye’ye gelmelerinin nedeni de, çocuklarýný okula yerleþtirerek eðitim görebilmelerini saðlayabilmek ve týbbi hizmetlerden yararlanabilmek umudu olmuþtur.
Söz konusu Özbek mülteciler, mülteciliðe iliþkin Türk yasalarýna özenle uymuþlardýr. Ama buna raðmen, 12 Eylül 2008 tarihinde onlarýn hepsi polis otobüslerine bindirilerek Türkiye-Ýran sýnýrýna götürülmüþlerdir. Ýran sýnýrýnda onlar, silahlý insan kaçakçýlarýnýn kontrolü altýna girmiþler ve bu insan tacirleri, mültecilerin serbest býrakýlmalarý için fidye ödenmesini istemiþler ayrýca fidye ödenmediði takdirde güç kullanmakla tehdit edilmiþlerdir.
Bir hafta sonra mültecileri serbest býrakmýþlar ve onlar tekrar Van þehrine dönmüþlerdir. 11 Ekim 2008 tarihinde gece yarýsý polis, onlarý yataklarýndan kaldýrarak tekrar Ýran sýnýrýna götürmüþtür. Bu olaydan sadece iki gün sonra mülteciler uluslar arasý insan haklarý örgütlerine sýnýrdaki daðlýk bir bölgede bulunduklarý, sýcak tutacak giysilerinin ve yemek için gýdalarýnýn bulunmadýðý, daha önce bulunduklarý Ýran’ýn Arok kentindeki mülteci kampýna gitmekten korktuklarý hakkýnda haber verebilmiþlerdir. O zamandan beri zor durumdaki bu insanlarla herhangi bir iletiþim kurulamamaktadýr.
Bizler, onlarýn hayatýnýn ciddi bir þekilde tehlikede olduðundan son derece kaygýlýyýz ve kaderlerini mültecileri korumanýn uluslar arasý mekanizmalarýna emanet eden bu insanlarýn ancak Türkiye hükümeti ve Parlamentodaki sayýn milletvekillerinin çabalarý sonucu bu zor durumdan kurtarýlabileceklerini düþünüyoruz.
Sizin ilgi ve alakanýzý umut ederek,
Saygýlarýmýzla,
Yadgar Abid,
þair, Avusturya, jodgor.obid@gmx.at
Nadejda Ataeva,
“Orta Asya’da Ýnsan Haklarý” derneði baþkaný, Fransa, nadejda.atayeva@neuf.fr
Tamara Çikunova,
“Anneler idam cezasý ve iþkencelere karþý” insan haklarý örgütü baþkaný, Özbekistan tamara4848@mail.ru
Sergey Kovalev,
Saharov Vakfý ve “Memorial” Ýnsan Haklarý örgütü yönetim kurulu baþkaný, Ýnsan Haklarý Enstitüsü Baþkaný, Moskova, Rusya
Valentin Gefter,
Ýnsan Haklarý Enstitüsü direktörü, Moskova, Rusya
Ýnga Sikorskaya,
Savaþ ve Barýþ Enstitüsü (Londra) Özbekistan ve Türkmenistan projesi baþkaný, ingas@iwpr.net
Hadiça Abiþeva,
“Sana Sezim” kadýn inisiyatifleri hukuk merkezi baþkaný, Kazakistan, akhadicha@gmail.com
Viktoriya Tyuleneva,
Kazakistan Ýnsan Haklarý ve Yasalara Uyum uluslar arasý insan haklarý merkezi baþkaný, vika@bureau.kz
Taþpölat Yoldaþev,
baðýmsýz siyaset bilimci, Taþkent, Özbekistan
Kamoliddin Rabbimov,
baðýmsýz siyaset bilimci, Taþkent, Özbekistan
Aleksandr Osipov,
“Memorial” Ýnsan Haklarý örgütü yönetim kurulu üyesi, Moskova, Rusya
Elena Ryabinina,
“Yurttaþlýk yardýmý” komitesi Orta Asyalý siyasi mültecilere yardým programý yöneticisi, Moskova, Rusya
Tatyana Rahmanova,
“Wilton Films” stüdyosu icracý yapýmcýsý, Paris, Fransa
Aleksandr Tolkaçev,
“Pomaranç” uluslar arasý demokratik inisiyatifi baþkaný, Kiev, Ukrayna
Andrey Babitskiy,
“Özgür Avrupa/Özgürlük” Radyosu, gazeteci, Prag, Çek Cumhuriyeti
Dmitriy Belomestnov,
“Prima News” haber ajansý muhabiri, Moskova, Rusya casioqv@rambler.ru
Filipp Frizon,
Mütercim, Strasburg, Fransa
Vladimir Lesyk,
Ukrayna Vatandaþlarý Haklarýný Koruma Derneði baþkaný
Lev Ponomarev,
“Za Prava Çeloveka” (“Ýnsan Haklarý Ýçin”) hareketi, Moskova Helsinki Grubu üyesi, Moskova, Rusya
Ýnga Waterlot,
Fransa Uluslar arasý Radyosu, gazeteci, Paris
Bernhard Clasen,
Barýþma Ýçin Uluslar arasý Çalýþma Grubu
Agneþka Klosowska,
Ýnsan Haklarý Helsinki Vakfý Yönetim Kurulu üyesi, Varþova, Polonya
Adam Pirek,
Ýnsan Haklarý Helsinki Vakfý Program sorumlusu, Varþova, Polonya
Lenur Kerimov,
Ýnsan Haklarý Helsinki Vakfý Program sorumlusu, Varþova, Polonya
Maksud Bekjan,
Þair, “Erk” Partisi üyesi, Norveç
Natalya Buþueva,
Gazeteci, Ýsveç
Marianna Hanukova,
Toplum bilimci, “Yabloko” Partisi üyesi, Rusya
Nina Ryabuþkina,
Hizmetçi, Uluslar arasý Af Örgütü kampanyalarý iþtirakçisi, Saint Petersburg, Rusya
Vladimir Kaplun,
Editör, Harkow Ýnsan Haklarý Grubu, Ukrayna
Galya Koynaþ,
Harkow Ýnsan Haklarý Grubu, Ukrayna